Mocznik to jeden z najczęściej stosowanych nawozów azotowych w rolnictwie. Jego główną zaletą jest oczywiście bardzo wysoki procentowy udział azotu - mocznik zawiera aż 46% N całkowitego, co czyni go najbardziej skoncentrowanym nawozem azotowym dostępnym na rynku. Preparat ten można stosować zarówno przedsiewnie, jak i pogłównie, nie tylko w uprawach polowych, ale też w ogrodnictwie i sadownictwie. Przyjrzyjmy się mu bliżej.

Skład nawozu

Mocznik to związek organiczny (CO(NH₂)₂), który po aplikacji, dzięki aktywności enzymu ureazy, ulega przekształceniu w glebie do formy łatwo przyswajalnej dla roślin - początkowo amonowej (szybkie działanie i natychmiastowy efekt nawożenia), a następnie azotanowej (wolniejsze uwalnianie i długotrwały efekt).

Jak już wspomnieliśmy, mocznik zawiera 46% azotu całkowitego (N). Nie stanowi natomiast źródła innych składników odżywczych dla roślin, co trzeba uwzględnić w planie nawożenia, stosując inne preparaty uzupełniające niedobory np. fosforu, potasu, magnezu czy siarki.

Pytanie czytelnika: " Czy mocznik granulowany łatwo się stosuje"

Ekspert podpowiada: "Łatwość stosowania - mocznik w formie granulowanej może być stosowany przy użyciu standardowego siewnika, z dbałością o precyzję dawkowania. Minimalizuje to ryzyko przenawożenia upraw, co jest również korzystne dla środowiska naturalnego i portfela przedsiębiorcy rolnego. " Źródło: https://polfert.com.pl/nawozy/azotowe/mocznik-46n-granulowany

Działanie mocznika

Mocznik to nie tylko zasobne, ale też bardzo efektywne źródło azotu, co wynika z mechanizmu działania tego nawozu.

Po aplikacji mocznika następuje proces jego hydrolizy do amoniaku i dwutlenku węgla, który zachodzi bardzo szybko, szczególnie w wyższych temperaturach.

W kolejnym kroku następuje przekształcenie amoniaku do formy amonowej (NH₄⁺), co umożliwia roślinom natychmiastowe pobranie azotu.

Ostatnim etapem jest nitryfikacja, czyli przemiana do formy azotanowej (NO₃⁻), również dostępnej dla roślin, natomiast działającej znacznie dłużej.

Porada eksperta:

Efektywność nawożenia mocznikiem zależy w dużym stopniu od warunków glebowych i atmosferycznych - wilgotności, temperatury oraz pH gleby. Przypominam też, że:

"Straty azotu mogą wynikać również z ulatniania się formy amonowej azotu z wprowadzonych nawozów amonowych i saletrzano-amonowych. Dzieje się tak szczególnie na glebach alkalicznych. Straty te mogą dochodzić wtedy do 25% wprowadzonego azotu [2]. Niebezpieczne jest nagromadzenie azotu mineralnego w glebie, w szczególności azotanów(V). Powoduje to: skażenie roślin i wód azotanami(V)." źródło: https://oa.zut.edu.pl/server/api/core/bitstreams/7a1ae0d5-8884-4475-8d95-f3d5d4dfac6f/content

Zastosowanie w uprawach

Mocznik może być stosowany zarówno przedsiewnie (poprzez wymieszanie z glebą, najlepiej kilka dni przed siewem), jak i pogłównie (przy zachowaniu odpowiednich warunków atmosferycznych), co czyni go stosunkowo uniwersalnym nawozem azotowym.

Co ciekawe, nic nie stoi na przeszkodzie, aby stosować mocznik także dolistnie, w formie roztworu wodnego o stężeniu 5-10%. Ta metoda nawożenia sprawdza się szczególnie w uprawach warzyw i roślin sadowniczych.

Mocznik może być stosowany pod:

• Zboża - pszenicę, jęczmień, żyto, owies;
• Kukurydzę;
• Ziemniaki;
• Warzywa i rośliny ogrodnicze.

Dawkowanie nawozu musi być ściśle dobrane pod kątem rzeczywistych niedoborów azotu, co można określić na drodze analizy składu gleby - zalecamy jej przeprowadzenie przed każdym sezonem, co pozwoli zoptymalizować ilość zużywanego nawozu i tym samym zwiększyć opłacalność produkcji rolnej.

Powinieneś wiedzieć: " Nawozy azotowe stosujemy wtedy, gdy temperatura gleby przekracza 5°C. Unikamy aplikacji przed spodziewanymi deszczami, co pozwoli zapobiec wymywaniu azotu do głębszych warstw gleby wód powierzchniowych. " Źródło: https://mindly.pl/rolnictwo,ac305/podstawowe-zasady-nawozenia-azotem,18965

Stabilizatory i inhibitory ureazy

Pomimo szeregu zalet, mocznik nie jest nawozem idealnym. Jego zasadniczą wadą jest zwiększone ryzyko strat azotu, zwłaszcza w przypadku aplikacji pogłównej oraz przy wysokiej temperaturze powietrza. Aby ograniczyć ten problem, od lat na terenie Unii Europejskiej obowiązuje wymóg stosowania mocznika wzbogaconego o inhibitory ureazy, które zmniejszają tempo hydrolizy i ulatniania się amoniaku. Ma to pozytywny wpływ na środowisko naturalne, pozwalając na ograniczenie zużycia mocznika przy zachowaniu wysokiej efektywności nawożenia.

Mocznik granulowany 46% to wyjątkowo skoncentrowane źródło azotu, które wymaga jednak świadomego stosowania, najlepiej w warunkach umożliwiających jego szybkie wnikanie do gleby.

Ekspert ds. techniki rolniczej: Maciej Kowalski, redaktor NawozowyRaj.pl