W niedzielne przedpołudnie 7 czerwca mieszkańcy Józefowa, przedstawiciele władz samorządowych, organizacji kombatanckich oraz młodzież szkolna uczestniczyli w uroczystościach upamiętniających ofiary niemieckiego terroru oraz bohaterów Bitwy o Józefów z czerwca 1943 roku.

Obchody rozpoczęły się mszą świętą w intencji ofiar hitlerowskich mordów, odprawioną w kościele parafialnym w Józefowie. Po nabożeństwie uczestnicy przeszli pod tablice pamiątkowe umieszczone na murze świątyni, upamiętniające mieszkańców gminy, którzy ponieśli śmierć podczas II wojny światowej.

To właśnie w tym miejscu, 1 czerwca 1943 roku, niemieccy okupanci zgromadzili mieszkańców Józefowa, przygotowując się do masowej egzekucji. Tragiczny plan został jednak udaremniony dzięki śmiałej akcji oddziałów Armii Krajowej, Batalionów Chłopskich oraz partyzantki radzieckiej. Skuteczny atak umożliwił uwięzionym mieszkańcom ucieczkę, a partyzanci wyparli Niemców z miasta.

Bitwa o Józefów zapisała się na trwałe w historii polskiego ruchu oporu. Po zwycięstwie przez ponad trzy tygodnie w mieście nie było przedstawicieli władz okupacyjnych. Sukces ten został odnotowany we wszystkich meldunkach Armii Krajowej Obwodu Zamojskiego i miał ogromne znaczenie moralne dla lokalnej społeczności. Wkrótce o Józefowie zaczęły krążyć legendy, a okolicę określano mianem "Rzeczpospolitej Józefowskiej".

Akcją dowodził Hieronim Miąc "Korsarz", którego około stuosobowy oddział składał się z trzech plutonów: z Aleksandrowa pod dowództwem Włodzimierza Hascewicza "Wara", z Józefowa i Pardysówki dowodzonego przez Feliksa Pardusa "Piasta" oraz z Górecka i Brzezin pod dowództwem Czesława Mużacza "Selima". W działaniach uczestniczył również liczący około 50 żołnierzy oddział Józefa Droździela "Radykała" i Juliana Futomy "Fiata", a także oddział Batalionów Chłopskich dowodzony przez Antoniego Wróbla "Antona" oraz oddział partyzantki radzieckiej utworzony ze zbiegłych jeńców.

Do udziału w niedzielnej uroczystości w rocznicę pacyfikacji Józefowa i Rzeczpospolitej Józefowskiej zaprosili burmistrz Józefowa Roman Dziura oraz prezesi - Zarządu Okręgowego Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej w Zamościu poseł Sławomir Zawiślak i koła tego związku w Józefowie Andrzej Wojtyło.

Fot. MOK Józefów