We wtorek, 9 czerwca, Gminnym Ośrodku Kultury w Łukowej odbyła się XXVIII edycja Powiatowego Konkursu o Armii Krajowej i Batalionach Chłopskich na Ziemi Biłgorajskiej. Wydarzenie to od blisko trzech dekad cieszy się niesłabnącą renomą, a tegoroczna edycja przyciągnęła rekordową liczbę uczestników.

Organizatorem tego konkursu wiedzy jest GOK w Łukowej, działający przy wsparciu finansowym i merytorycznym powiatu biłgorajskiego oraz Polskiego Towarzystwa Turystyczno-Krajoznawczego Oddział w Biłgoraju.

Do testowych zmagań przystąpiło około 60 uczniów reprezentujących 18 szkół z terenu całej Ziemi Biłgorajskiej. Rywalizacja odbywała się w dwóch kategoriach wiekowych: dla uczniów szkół podstawowych (klasy V - VIII) oraz dla młodzieży ze szkół średnich.

Rosnące zainteresowanie i budowanie tożsamości

Z frekwencji oraz wysokiego poziomu przygotowania młodzieży nie krył dumy obecny na wydarzeniu starosta biłgorajski Andrzej Szarlip. Zwrócił on uwagę na fakt, że zainteresowanie konkursem wykazuje stałą tendencję wzrostową.

- Cieszę się, że po raz kolejny ten konkurs został zorganizowany. W tym roku mamy więcej uczestników niż w roku ubiegłym, bo aż 60 osób z 18 różnych szkół z naszego terenu. To niezwykle ważne, żeby młodzież pogłębiała tę wiedzę i prawdę historyczną - podkreślał starosta Andrzej Szarlip. - Dzięki temu młodzi ludzie budują swoją tożsamość - zarówno tę lokalną, jak i ogólnonarodową, dla której historia zawsze stanowi najważniejszy fundament - dodał starosta.

Dzisiejsze wydarzenie to preludium do oficjalnych obchodów kolejnej rocznicy Bitwy pod Osuchami, które tradycyjnie odbędą się pod koniec czerwca. - To właśnie wtedy wręczymy nagrody laureatom - informuje Wiesława Kubów, dyrektor GOK w Łukowej.

Hołd dla ostatniego partyzanta

Dyrektor Gminnego Ośrodka Kultury w Łukowej, Wiesława Kubów, przypomina bogatą, ewoluującą historię konkursu, którego początki sięgają czasów istnienia gimnazjów. - Pierwsze edycje miały zupełnie inny, unikalny charakter ze względu na obecność naocznych świadków historii. Uczniowie po napisaniu testu mogli osobiście uścisnąć dłoń weteranom i wysłuchać ich wstrząsających opowieści - dodaje dyrektor Kubów.

Tegoroczna edycja miała wymiar szczególny i niezwykle poetycki - była pierwszą, podczas której zabrakło już jakichkolwiek żyjących uczestników tamtych walk. Stanisław Szostak - żołnierz oddziału "Groma" ps. "Trzynastka" był ostatnim żyjącym uczestnikiem Bitwy pod Osuchami. Odszedł pod koniec 2025 roku. W trakcie konkursu pamięć o poruczniku Szostaku została uczczona w wyjątkowy sposób. Uczniowie obejrzeli poruszające nagranie wideo, na którym "Trzynastka" osobiście przedstawia historię swojego dramatycznego życia i walki w puszczańskich ostępach.

Żywa pamięć na cmentarzach regionu

Organizatorzy przygotowali dla uczestników także zadanie terenowe. Przed przyjazdem na konkurs poproszono uczniów o odwiedzenie cmentarzy na terenie powiatu biłgorajskiego, odnalezienie mogił żołnierzy walczących pod Osuchami i zapalenie na nich zniczy.

- Aż 9 z 18 startujących szkół odpowiedziało na ten apel z ogromnym zaangażowaniem. Choć na cmentarzu partyzanckim w Osuchach spoczywa 252 żołnierzy, szacuje się, że w bitwie zginęło około 600 Polaków - wiele ciał pozostało w bagnach i leśnych ostępach, a część bliscy przenieśli na lokalne cmentarze parafialne. Dokumentacja fotograficzna z tej poruszającej akcji ozdobiła korytarze domu kultury w Łukowej, a szerokiej publiczności zostanie zaprezentowana 28 czerwca podczas głównych państwowych uroczystości w Osuchach - wyjaśnia Wiesława Kubów.

Konkurs od lat wspiera walkę o prawdę historyczną

Tradycją stało się, że każdy uczestnik otrzymuje najnowszy, w tym roku 23. numer "Zeszytu Osuchowskiego". Publikacja ta zawiera niepublikowane wcześniej relacje i pamiętniki partyzantów, co pozwala ostatecznie uporządkować i wyprostować zakłamania historyczne narosłe wokół bitwy przed 1990 rokiem.

Po zakończeniu części pisemnej, starosta biłgorajski Andrzej Szarlip wraz z delegacją młodzieży i opiekunów udał się do Osuch, gdzie uroczyście złożono wieniec pod głównym pomnikiem na cmentarzu partyzanckim, symbolicznie pieczętując dzień pełen patriotycznej refleksji.

Oficjalne ogłoszenie wyników i wręczenie cennych nagród rzeczowych z rąk najważniejszych gości honorowych odbędzie się już 28 czerwca po uroczystej mszy świętej w Osuchach.