Dlaczego częste ruszanie w korku skraca życie sprzęgła

Podczas jazdy w trasie sprzęgło pracuje sporadycznie. Po zmianie biegu tarcza pozostaje dociśnięta do koła zamachowego przez dłuższy czas. W ruchu miejskim z utrudnieniami sytuacja jest odwrotna, ponieważ kierowca rusza i zatrzymuje się nawet co kilkanaście metrów.

Każde ruszanie wiąże się z kontrolowanym poślizgiem tarczy względem koła zamachowego. W tym czasie okładzina cierna ulega ścieraniu, a cały zespół się nagrzewa. Przy wielokrotnym ruszaniu w krótkich odstępach temperatura rośnie, co przyspiesza zużycie okładziny.

Dodatkowo obciążone jest łożysko wyciskowe, które pracuje wyłącznie przy wciśniętym pedale. W samochodach z dwumasowym kołem zamachowym, stosowanym często w nowszych silnikach wysokoprężnych, niekorzystna jest również długotrwała jazda na niskich obrotach oraz ruszanie pod dużym obciążeniem.

Według danych publikowanych przez sprzedawców części sprzęgło w samochodzie osobowym wytrzymuje zwykle od 80 do 150 tys. km. Jednym z czynników decydujących o rzeczywistej trwałości jest proporcja jazdy miejskiej do jazdy w trasie. Właściciele samochodów, które zbliżają się do górnej granicy tego przebiegu lub są eksploatowane głównie w mieście, powinni zawczasu ustalić, jaki typ sprzęgła zastosowano w ich pojeździe. Od tego zależy zakres ewentualnej naprawy. W jednych modelach komplet obejmuje tarczę, docisk i łożysko wyciskowe, w innych także wysprzęglik centralny lub koło dwumasowe. Informacje o składzie zestawów dla poszczególnych wersji silnikowych są dostępne między innymi w katalogu zestawów sprzęgła na stronie AUTODOC.

Nawyki kierowców, które przyspieszają zużycie sprzęgła

Do najczęstszych błędów popełnianych w korku należą:

• jazda na półsprzęgle w wolno przesuwającej się kolejce,

• utrzymywanie samochodu na wzniesieniu za pomocą sprzęgła zamiast hamulca,

• postój z wciśniętym pedałem i włączonym biegiem,

• ruszanie na wysokich obrotach,

• opieranie stopy o pedał sprzęgła podczas jazdy.

Podczas dłuższego postoju zaleca się włączenie biegu neutralnego i utrzymywanie pojazdu hamulcem. W bardzo wolnym ruchu zwykle wystarcza zwolnienie sprzęgła na pierwszym biegu bez dodawania gazu, przy zachowaniu większego odstępu od poprzedzającego pojazdu.

Jesień jako właściwy moment na kontrolę sprzęgła

Niska temperatura i wilgotność nie są bezpośrednią przyczyną uszkodzeń sprzęgła. Zimą zmieniają się jednak warunki jego pracy. Na Lubelszczyźnie opady śniegu i oblodzenie nawierzchni sprawiają, że kierowcy częściej ruszają na śliskim podłożu lub wyjeżdżają z kolein. Prowadzi to do dłuższego poślizgu sprzęgła przy wysokich obrotach. Okładzina zużyta wcześniej w ruchu miejskim może w takich warunkach przestać przenosić pełny moment obrotowy. Z tego względu jesień jest właściwym momentem na kontrolę układu.

Po czym rozpoznać zużyte sprzęgło

Sprzęgło zazwyczaj zużywa się stopniowo. Poszczególne objawy mogą jednak wynikać z różnych usterek, dlatego pojedynczy symptom nie przesądza o konieczności wymiany.

Wstępnie ślizganie sprzęgła można sprawdzić na pustym i bezpiecznym odcinku drogi. Przy niskiej prędkości, na wysokim biegu, należy mocno wcisnąć pedał gazu. Jeżeli obroty silnika wyraźnie rosną, a prędkość pozostaje niemal bez zmian, tarcza prawdopodobnie nie przenosi pełnego momentu obrotowego. Ostateczną diagnozę powinien jednak przeprowadzić warsztat.

Co wpływa na zakres i koszt wymiany sprzęgła

Wymiana sprzęgła wymaga demontażu skrzyni biegów. W samochodzie osobowym trwa zwykle od 4 do 8 godzin, a w pojazdach z napędem na cztery koła może zająć cały dzień roboczy. Z tego powodu wymienia się zazwyczaj kompletny zestaw obejmujący tarczę, docisk oraz łożysko wyciskowe lub wysprzęglik centralny. Pozostawienie zużytych elementów współpracujących zwiększa ryzyko ponownego demontażu skrzyni w krótkim czasie.

Na koszt naprawy wpływają przede wszystkim zakres zestawu, konstrukcja samochodu oraz stan koła zamachowego. Jeżeli koło dwumasowe wykazuje nadmierny luz lub hałasuje, zaleca się jego wymianę podczas tej samej naprawy. Późniejsza, osobna wymiana oznacza ponowne zdejmowanie skrzyni i dodatkową robociznę. Przy okazji należy sprawdzić uszczelniacz wału korbowego i układ hydrauliczny, ponieważ wyciek oleju lub niesprawny wysprzęglik mogą szybko uszkodzić nowe sprzęgło.

Przy doborze części niezbędne są dokładne dane pojazdu, takie jak model, wersja silnika, rok produkcji, a najlepiej numer VIN. Zestawy różnią się średnicą, liczbą wielowypustów i typem łożyska, dlatego dobór bez tych informacji jest obarczony ryzykiem błędu. Zakres naprawy powinien zostać ustalony na podstawie diagnozy, która wskaże, czy wystarczy wymiana zestawu, czy konieczna jest także wymiana koła zamachowego.